Netcongestie – van beperking naar ontwerpuitdaging
Netcongestie is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de grootste uitdagingen binnen de energietransitie. Bedrijven willen verduurzamen, gebouwen van het gas af halen en investeren in nieuwe installaties. Maar steeds vaker lopen projecten vast door beperkingen op het elektriciteitsnet.
Een aantal jaren geleden – rond 2022 – werkte ik aan meerdere projecten waarbij bestaande gebouwen verduurzaamd werden. Het doel was helder: het pand volledig of grotendeels van het gas af halen.
Voordat de projecten startten, werd eerst gekeken naar de elektrische aansluiting. Bij één locatie was de hoofdverdeler ruim voldoende. Bij een andere locatie moesten we door middel van metingen beoordelen of de eigen transformatoren voldoende capaciteit hadden. Ook dat bleek geen probleem.
De projecten konden dus gewoon door.
Installateurs werden geselecteerd en de werkzaamheden begonnen.
Wanneer netcongestie ineens realiteit wordt
Toen het eerste project eind 2023 werd opgeleverd, leek alles goed te verlopen. Het volledige kantoor en een deel van de expeditie waren succesvol van het gas af gehaald. De klant was tevreden en het project leek een mooi voorbeeld van verduurzaming in de praktijk.
Tot er plotseling een probleem ontstond.
Het contractvermogen bleek te laag en kon niet verhoogd worden. Vanuit de netbeheerder, Enexis, kwamen brieven met het dringende verzoek om het elektriciteitsverbruik niet verder te verhogen en energiebeheer toe te passen.
Dit was een situatie die we eerder nog niet waren tegengekomen.
Een tweede project en een onverwachte beperking
Het tweede project startte iets later. Door de ervaring van het eerste project kon ik de opdrachtgever gelukkig tijdig waarschuwen dat er mogelijk een probleem met het elektriciteitsnet kon ontstaan.
Direct werd een aanvraag gedaan om het contractvermogen te verhogen.
Maar ondanks dat er technisch gezien voldoende ruimte was in de transformatoren, werd het verzoek afgewezen.
De reden: netcongestie.
Het bijzondere was dat er wel 600 kW teruggeleverd mocht worden aan het net, maar dat er via dezelfde kabel slechts 382 kW afgenomen mocht worden.
Het gevolg was een flinke vertraging van het project. Uiteindelijk duurde het bijna een jaar langer voordat het gebouw in gebruik kon worden genomen.
De oplossing: slimme techniek en energieopslag
Om het project toch te kunnen realiseren werd gekozen voor een technische oplossing.
Er werd een accusysteem van 350 kW geplaatst dat samenwerkt met de zonnepanelen op het gebouw. Hierdoor kunnen piekbelastingen worden opgevangen en blijft het energieverbruik binnen het beschikbare contractvermogen.
Dankzij deze oplossing kon het project alsnog worden afgerond.
Maar het laat ook zien dat netcongestie directe invloed kan hebben op de snelheid van verduurzaming.
Niet elke situatie heeft dezelfde oplossing
In de afgelopen periode heb ik samen met collega’s veel kennis opgebouwd over netcongestie. Daarbij hebben we zowel de kansen als de beperkingen in de praktijk ervaren.
Elke situatie is anders.
Bij het eerste project konden we met een goed energiemanagementsysteem onder het contractvermogen blijven. Maar verdere verduurzaming van de productie ligt daar voorlopig stil.
Bij het tweede project was een kostbaar accusysteem nodig om de piekbelasting te beperken.
Er zijn daarnaast nog meer mogelijke oplossingen, zoals:
-
energiemanagementsystemen
-
slimme sturing van installaties
-
batterijopslag
-
load balancing
-
samenwerking met energiebedrijven
Ook vanuit wetgeving en netbeheerders ontstaan langzaam meer mogelijkheden om met deze uitdagingen om te gaan.
