De regelgeving rondom de verduurzaming van gebouwen verandert. Met de komst van EPBD4 en de aangescherpte eisen rondom GACS krijgen steeds meer gebouweigenaren te maken met nieuwe verplichtingen. Maar waar begin je? En hoe voorkom je dat je investeert in installaties die over een paar jaar alweer achterhaald zijn?
In de tiende aflevering van mijn podcast ga ik hierover in gesprek met Erik Verdoes, werkzaam bij WFS Advies in Nijkerk. Erik heeft een brede achtergrond in de installatietechniek, houdt zich bezig met inspecties, advies en wet- en regelgeving en verzorgt daarnaast technische opleidingen.
Samen bespreken we de ontwikkeling van de Europese regelgeving, de gevolgen voor bestaande gebouwen en vooral hoe gebouweigenaren zich hierop kunnen voorbereiden.
Van EPBD1 naar EPBD4: steeds hogere eisen aan gebouwen
De Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) is een Europese richtlijn die gericht is op het verbeteren van de energieprestaties van gebouwen.
De eerste EPBD werd in 2002 geïntroduceerd. Sindsdien is de regelgeving steeds verder ontwikkeld.
Waar de eerste versies vooral gericht waren op energieprestaties bij het ontwerpen van gebouwen, kwam met EPBD3 meer aandacht voor de daadwerkelijke werking en efficiëntie van installaties.
Met EPBD4 wordt opnieuw een grote stap gezet.
Niet alleen de energieprestatie telt, maar ook de manier waarop gebouwen worden beheerd, installaties samenwerken en energieverbruik wordt gemonitord.
En dat heeft gevolgen voor zowel nieuwe als bestaande gebouwen.
GACS: van periodiek keuren naar continu monitoren
Een belangrijk onderwerp binnen deze podcast is GACS: Gebouwautomatiserings- en Controlesystemen.
Waar voorheen periodieke inspecties een belangrijk middel waren om de werking van installaties te beoordelen, verschuift de aandacht steeds meer naar continue monitoring.
Een GACS kan inzicht geven in het functioneren van klimaatinstallaties en helpen om onnodig energieverbruik te signaleren.
Erik geeft een praktisch voorbeeld.
Stel dat een gebouw beschikt over zonwering en een koelinstallatie. Wanneer de zonwering niet tijdig wordt gebruikt, moet de koelinstallatie mogelijk harder werken dan noodzakelijk.
Door installaties beter op elkaar af te stemmen, kan energie worden bespaard zonder dat daarvoor direct een compleet nieuwe installatie nodig is.
Een gebouwbeheersysteem is daarbij niet automatisch een GACS. Het gaat niet alleen om het aansturen van installaties, maar ook om het controleren, analyseren en verbeteren van hun prestaties.
Van 290 kW naar 70 kW: een grote verandering
Tijdens ons gesprek staan we uitgebreid stil bij de vermogensgrenzen voor de GACS-verplichting.
De verplichting voor grotere klimaatinstallaties met een vermogen van meer dan 290 kW wordt richting 2030 uitgebreid naar gebouwen met een lager opgesteld vermogen, vanaf 70 kW.
Hierdoor krijgen veel meer utiliteitsgebouwen met deze regelgeving te maken.
Denk aan kantoorgebouwen, bedrijfspanden en gebouwen waarin verschillende gebruikers en installaties aanwezig zijn.
Juist bij deze gebouwen kan het ingewikkeld zijn om vast te stellen welke installaties moeten worden meegenomen en hoe de verschillende systemen met elkaar kunnen samenwerken.
Een inspectierapport is pas waardevol als je er iets mee doet
Een onderwerp dat mij persoonlijk bezighoudt, is de opvolging van inspecties.
In de afgelopen jaren heb ik honderden gebouwen mogen inspecteren. Wat mij daarbij regelmatig opviel, was dat aanbevelingen uit eerdere rapportages nauwelijks werden opgepakt.
En dat is jammer.
Want juist het optimaliseren van bestaande installaties kan interessante energiebesparingen opleveren.
Zo bespreek ik in deze aflevering een project waarbij de regeltechniek van een bestaande koel- en vriesinstallatie werd vervangen. Binnen een half jaar zagen we een energiebesparing van ongeveer 10 tot 15%.
Zonder de volledige installatie te vervangen.
Dat laat zien dat verduurzamen niet altijd betekent dat er direct nieuwe apparatuur aangeschaft moet worden.
Soms begint de grootste verbetering bij de installaties die er al staan.
Begin met een nulmeting en maak een meerjarenplan
Een belangrijke conclusie uit ons gesprek is dat gebouweigenaren niet direct alle investeringen hoeven uit te voeren.
Maar je moet wel weten waar je staat.
Welke installaties zijn aanwezig? Wat is hun technische conditie? Welke wettelijke verplichtingen gelden? En welke investeringen zijn de komende jaren noodzakelijk?
Met een nulmeting en een goed onderbouwd verduurzamingsplan kun je investeringen beter spreiden en aansluiten op natuurlijke vervangingsmomenten.
Daarbij kunnen instrumenten zoals een NEN 2767-conditiemeting en een verduurzamingspaspoort helpen om overzicht te creëren.
Zo voorkom je dat je vandaag investeert in een oplossing die morgen niet meer past bij de toekomst van je gebouw.
Verduurzamen vraagt om samenwerking
Een ander belangrijk punt dat Erik benadrukt, is de samenwerking tussen gebouweigenaren, adviseurs en installateurs.
De installateur kent de technische installaties en zorgt voor de uitvoering. De adviseur helpt bij het vertalen van regelgeving naar praktische maatregelen. En de gebouweigenaar moet bepalen welke koers hij met zijn vastgoed wil volgen.
Verduurzaming is daarmee geen eenmalige investering, maar een proces waarin techniek, wetgeving, financiën en toekomstplannen samenkomen.
Wacht niet tot de regelgeving je inhaalt
De belangrijkste boodschap van deze podcast?
Begin met inzicht krijgen in je gebouw.
Je hoeft niet alles morgen gerealiseerd te hebben, maar afwachten totdat een toezichthouder aanklopt, is geen verstandige strategie.
Door nu te onderzoeken waar je staat, kun je onderbouwde keuzes maken, investeringen plannen en werken aan een toekomstbestendig gebouw.
🎙️ Beluister de volledige podcast op YouTube of op Spotify!
In deze aflevering bespreken Erik en ik onder andere de ontwikkeling van EPBD1 tot EPBD4, de GACS-verplichting, de rol van monitoring, energiebesparing en de praktische uitdagingen voor gebouweigenaren.
Wil je weten wat deze ontwikkelingen betekenen voor jouw gebouw?
Neem gerust contact met mij op. Ik denk graag met je mee over een praktische en haalbare aanpak voor de verduurzaming van jouw vastgoed.
